Był bystrym obserwatorem życia i przyrody, i związanego z nią człowieka. Pejzaż polski podniósł do świetności dzięki najgłębszemu odczuciu charakteru ludu i polskiej przyrody. Życie oddawał środkami realistycznymi, nie pociągały go techniczne finezje impresjonizmu” – napisał o twórczości Józefa Chełmońskiego, jednego z najważniejszych polskich malarzy XIX wieku, prof. Juliusz Starzyński. Ekspozycja obejmuje prawie 200 dzieł: szeroki wybór obrazów olejnych oraz akwarel i prac rysunkowych pochodzących z wielu kolekcji prywatnych oraz ze zbiorów muzealnych, krajowych i zagranicznych. Nie tylko prof. Andrzej Szczerski, dyrektor krakowskiego muzeum, uznaje ją za jedną z najważniejszych, najbardziej znaczących i najbardziej spektakularnych wystaw w historii polskiego muzealnictwa. Dzieła Chełmońskiego warto podziwiać jako wybitne przykłady XIX-wiecznego realizmu.